Dünya Halleri

tarafından M. Serdar Kuzuloğlu

Haftanın Tortusu: 31

#31・
25.3K

abones

56

sayıs

Listeme abone olun

By subscribing, you agree with Revue’s Kullanım Koşulları and Gizlilik Sözleşmesi and understand that Dünya Halleri will receive your email address.

Dünya Halleri
Yeni yıl, Türkiye gündemine yine birbirinden hoş ayrıntılarla merhaba dedi. Hiçbirini hatırlatmaya cesaretim yok. Ne mutlu (bana) ki bu bülten “onları başka yerlerde çok duyduk, konuştuk; başka neler var sen ondan haber ver” diye meraklananlara hizmet ediyor.
Bu hafta da dışımızdaki dünyada haberdar olmamız gereken ve öğrendikçe yaşama sevinci veren birçok gelişme yaşandı. Kendi dertlerimizi aşabilirsek, ötelerde içine dahi olacağımız heyecanlı bir hayat var.
Küçük bir kesitine bakalım.

Haftanın Tortusu: 31
Önce bir iş ilanıyla başlayalım. 🤔
İçinde 1300'lerden kalma bir kaleyi de barındıran Birleşik Krallık'a bağlı Piel Adası, internet sitesinde verdiği ilanla içindeki barı işletecek ve etrafa göz kulak olacak bir Kral arıyor. İskoçya ve İrlanda tarihinde birçok mücadeleye konu olan adanın 40 yıla yakın bir süredir yöneticiliğini yapan 73 yaşındaki John Murphy, emekli olacağı için adaya veda eden isim olmuş.
Bu ıssız ada, yeni bibr "Küçük Yerin Büyük Adamı" arıyor.
Bu ıssız ada, yeni bibr "Küçük Yerin Büyük Adamı" arıyor.
ABD yönetimi 14,2 milyar dolar bütçe ayırdığı yeni bir programla vatandaşlarının internet abonelik bedelinin 30 ile 75 dolara kadar olan kısmını karşılama kararı aldı. ABD, OECD'ye üye 35 ülke arasında en yüksek ikinci internet abonelik ücretine sahip.
2015 yılında kurulan ABD merkezli TuSimple şirketi, 3,2 milyon kilometrelik test sürüşü yaptığı sürücüsüz kamyonuyla dünyanın baştan sona sürücüsüz ilk teslimatını tamamladı. Arizona ve Teksas eyaletleri arasındaki 128 kilometrelik yolda gerçekleşen yolculuk LiDAR ve HD kameralar desteğiyle çalışan bir altyapıda gerçekleşti. (Aşağıdaki videoda uçtan uca otomasyon ve otonomiyle desteklenen lojistik altyapı modellerini inceleyebilirsiniz.)
Her türlü hava şartında, yakıtı bitene dek hiç mola verme ihtiyacı duymadan, hız sınırını aşmadan, trafik kurallarını ihlal etmeden bir lojistik. Peki "kamyoncu lokantaları" ne yapacak?
Her türlü hava şartında, yakıtı bitene dek hiç mola verme ihtiyacı duymadan, hız sınırını aşmadan, trafik kurallarını ihlal etmeden bir lojistik. Peki "kamyoncu lokantaları" ne yapacak?
Bir dönem özellikle beyaz yakalıların vazgeçilmez bileşeni haline gelen Blackberry marka akıllı telefonlar bu hafta resmen tarihe karıştı. Üretici şirket 4 Ocak 2022 itibarıyla bütün modellerinin provizyon desteğini sonlandırdı. Bu sebeple artık Blackberry telefonlar şebekeye bağlanma, mesajlaşma ve konuşma gibi hizmetlerden faydalanamayacak.
Bugün itip-kakmak kolay. Ne derseniz deyin; Blackberry büyük bir boşluğu akıllıcı dolduran, iyi bir telefondu.
Bugün itip-kakmak kolay. Ne derseniz deyin; Blackberry büyük bir boşluğu akıllıcı dolduran, iyi bir telefondu.
Hafta içinde hisse değeri 182.86 dolar seviyesini gören Apple, dünyanın 3 trilyon dolar değerindeki ilk şirketi unvanını kazandı. Geçen yılın son çeyreğinde yüzde 29 gelir artışına sahne olan şirketin en büyük gelir kalemi iPhone.
Tesla 2021'in son çeyreğinde (bir önceki yıla kıyasla toplamda yüzde 87 artışla) 308 bin 600 adet satış gerçekleştirerek kendi rekorunu kırdı. (Ek bilgi: Birçok sektör uzmanı bütün popülaritesine rağmen Tesla'nın üretim kapasitesinin kısıtlı olması sebebiyle geleneksel markalarla asla rekabet edemeyeceğini iddia ediyor.)
Dünyayı Saran Ağ
Sayısı her geçen gün artan Getir ve türevi hızlı teslimat şirketlerinin lojistik ağını güçlendirmek için şehir merkezinde birbiriyle yarışırcasına kiraladığı mekanlar sebebiyle Britanya'nın başkenti Londra'da kiralar hızla artıyor. Talebin çok, mekanın az olduğu Doğu Londra'da artış oranı yüzde 47‘ye ulaşmış durumda.
M. Serdar Kuzuloğlu
Küresel teknoloji şirketlerindeki "yazılım mühendislerinin" 2021 yılı gelir ortalamaları. https://t.co/0ZW2bnUWFg
Yapay Zekanın Organik Gündemi
Yapay zeka konusundaki araştırmalarıyla bilinen Tortoise'ın son raporuna göre 2021 yılında bu alandaki girişimlere yapılan yatırım miktarı bir öncesi seneye kıyasla yüzde 115 artarak 77,5 milyar dolar olarak gerçekleşti. Artan ilginin arkasındaki en önemli faktörün Covid19 olduğu düşünülüyor. Ülkeler temelindeki dağılımda hem ticari girişimler hem de araştırma girişimleri adına ABD lider. Onu Çin ve Britanya takip ediyor. Aralarında Türkiye'nin de bulunduğu bir dizi ülkenin bu yıl ilk defa ulusal yapay zeka stratejisi oluşturması da raporda dikkat çekilen ayrıntılar arasında.
Çin'in yapay zeka destekli Beijing-3 adlı uydusunun dünyanın 500 farklı noktasını sadece 42 saniyede yüksek çözünürlüklü olarak fotoğraflayabildiği açıklandı. 500 km yukarıdan çekilen ve piksel başına 50 cm. çözünürlük sunan fotoğrafların hızı ve kalitesi şu ana kadar ulaşılabilen en ileri seviyeyi temsil ediyor.
Keşif, İcat ve İnovasyonlar
Samsung'un “Eco Remote” adlı yeni TV kumandası kablosuz internet (wifi) dağıtıcılarının yaydığı radyo dalgalarıyla kendini şarj ediyor. Bir önceki sürümünde yer alan güneş enerjisiyle şarj olma özelliği de devam ediyor.
Google'ın çatı şirketi Alphabet'in iştiraklerinden Waymo, 32 milyon kilometreyi aşan test sürüş tecrübesiyle otomotiv dünyasında otonom sürüş alanında en birikimli firma. Şirketin İsveç'te geliştirdiği “robotaxi” kodlu sürücüsüz elektrikli aracı, direksiyon ya da pedal gibi hiçbir bileşene sahip olmayan ilk araç unvanıyla 2022‘de ABD'nin Arizona eyaletinde hizmete girmesi hedefleniyor. Uber benzeri bir platformda taksi hizmeti verecek araç emsalsiz genişlikteki iç hacmiyle öne çıkıyor.
Çok heyecan verici görünmemekle birlikte bir taksi adına bence muhteşem. Ferah iç alan, düz zemin, işlevsel koltuklar.
Çok heyecan verici görünmemekle birlikte bir taksi adına bence muhteşem. Ferah iç alan, düz zemin, işlevsel koltuklar.
Mercedes, elektrikli araçların menzilinde çıtayı epey yükseltti. 100 km'de sadece 10 kilowatt elektrik tüketen VISION EQXX kodlu model bu sayede tek şarjla 1.000 kilometre yol alabiliyor.
Her şey güzel fakat bu "Ankara Payvonu" ortamı fazlasıyla rahatsız edici değil mi? Sürücünün konsol ve düğmelerle bu kadar ilgili ve meşgul olacağı hayali bana hala çok eski kafa geliyor. Ön konsol ve ona ait her şey geçmişte kalmak zorunda.
Her şey güzel fakat bu "Ankara Payvonu" ortamı fazlasıyla rahatsız edici değil mi? Sürücünün konsol ve düğmelerle bu kadar ilgili ve meşgul olacağı hayali bana hala çok eski kafa geliyor. Ön konsol ve ona ait her şey geçmişte kalmak zorunda.
BMW'nin ABD ayağı, e-kitap okuyucularda kullanılan e-mürekkep teknolojisini bir iX modelinin yüzeyine uygulayarak renk değiştirebilen araç hayalini gerçeğe çevirdi. E-mürekkebin tonları gereği renk seçenekleri siyah ile beyaz arasındaki gri tonlardan oluşsa da jantları dahi kapsama alanına alabilen desenler ile oldukça enteresan ihtimaller mümkün hale geliyor.
Ey Türk! Sen zahmet etme, ben söyleyeyim: "RUHSATTA SIKINTI OLUR".
Ey Türk! Sen zahmet etme, ben söyleyeyim: "RUHSATTA SIKINTI OLUR".
Kawasaki, 1.000 cc. motorlu otonom helikopterini tanıttı. Markanın 300 beygirlik “Ninja H2R” modeli motosikletini temel alan helikopter insansız olarak 100 kiloya kadar kargo yükleme, taşıma ve indirme görevlerini yürütebiliyor. K-RACER adlı hava aracı (dikey) iniş ve kalkışta tepe pervanesini kullanırken, yatay olarak kuyruk rotoruyla ilerliyor.
Ne deve ne de kuş. Ama "devekuşu".
Ne deve ne de kuş. Ama "devekuşu".
Çin'in şu ana dek 950 milyar dolar bütçe ayırdığı EAST (The Experimental Advanced Superconducting Tokamak) kodlu nükleer füzyon reaktörü son denemede 17 dakika boyunca 70 milyon celsius derece sıcaklığa çıktı. Bu, Güneş'in sıcaklığının yaklaşık 5 katına denk geliyor. Reaktörün hedefi temiz (fosil yakıt kullanmayan ve tehlikeli atık oluşturmayan) ve neredeyse “sonsuz” bir enerji kaynağı yaratmak.
ABD / Stanford Üniversitesi'nin 2009 yılından bu yana üstünde çalıştığı X-ışınlı lazer cihazı, LCLS-II (Linac Coherent Light Source II) ile yepyeni bir safhaya ulaştı. Şimdiye dek saniyede 120 ışık atımı yapabilen cihaz yeni sürümle saniyede 1 milyon atım seviyesine çıkarken, öncekine kıyasla parlaklığı da 10 bin kat arttı. SLAC Ulusal Hızlandırıcı Laboratuvarı kapsamındaki projenin karadan uzaya pek çok bilimsel gözlemde şimdiye kadar bilinemeyen ayrıntıları gözler önüne sermesi hedefleniyor.
Joe Doucet x Partners adlı ABD merkezli tasarım ofisi, rüzgar türbinlerine yepyeni bir bakış açısı getirerek işlevsellik kadar formun da önemini bir kere daha hatırlattı. Duvar şeklindeki bir yüzeyde rüzgar akımıyla hareket eden çok sayıdaki küçük panelden oluşan bu yaklaşım aynı zamanda mevcut bütün dış duvar yüzeylerine uygulanabilir yapısıyla da gelecek vaat ediyor. 25 dikey türbine sahip panellerin her biri 10 kW'a kadar güç üretebiliyor.
Tasarımın dönüştürücü, ezberbozan gücünden nasiplenecek "hala" bu kadar çok şey olduğunu bilmek çok güzel bir duygu.
Tasarımın dönüştürücü, ezberbozan gücünden nasiplenecek "hala" bu kadar çok şey olduğunu bilmek çok güzel bir duygu.
Singapur / Nanyang Teknoloji Üniversitesi, mısırdan elde edilen “zein” proteinini kullanarak, gıda ambalajlarında kullanmak üzere şeffaf bir kaplama malzemesi üretti. Gıdaların tazeliğini geleneksel ambalajlara göre çok daha uzun süre koruyabilen bu yeni materyal, doğada tamamen çözülebilme özelliğine sahip.
ABD'nin Nevada eyaletinde yer alan Augusta Dağları'nda kazı yürüten arkeologlar Dünya'da şu ana kadar yaşamış en büyük canlının fosilini açığa çıkardı. “Cymbospondylus youngorum” adı verilen ichthyosaur (kısmen kertenkele, kısmen balık) türündeki deniz sürüngeninin sadece kafatası dahi 2 metre uzunluğa sahip. Birleştirilen fosil Los Angeles şehrindeki Doğal Tarih Müzesi'nde sergilenmeye başlandı.
Kafatası fosilini gördüğünüz hayvanın ismini bir kere daha yazıyorum: "Cymbospondylus youngorum". Bir kere daha okuyamadınız. Türkçe için isim öneriyorum: "Başıbüyük".
Kafatası fosilini gördüğünüz hayvanın ismini bir kere daha yazıyorum: "Cymbospondylus youngorum". Bir kere daha okuyamadınız. Türkçe için isim öneriyorum: "Başıbüyük".
Sağlık Olsun
Covid19 ile mücadele çalışmalarına en iddialı örnek Japonya'dan geldi. Tokyo Metropolitan Enstitüsü / Tıp Fakültesi'nden Michinori Kohara yönetiminde yürütülen aşı çalışması, tek bir doz ile ömür boyu koruma sağlamayı amaçlıyor. Söz konusu aşının 1 hafta içinde üretimini tetiklediği antikorlar, mRNA tabanlı aşılarda olduğu gibi 6 ay sonra azalmıyor.
İsrail hükümeti Covid19 ile mücadele kapsamında dördüncü doz aşıya onay veren ilk ülke oldu. Deneme kapsamında bağışıklık sistemi risk altındaki 150 hastaya uygulanan dördüncü dozun sonuçları doğrultusunda birkaç bin kişilik ikinci deney grubuna uygulama yapılacak. İsrail, 3. doz uygulamasını da onaylayan ilk ülke olmuştu.
ABD / Pittsburgh Tıp Merkezi Üniversitesi fareler üstünde yürüttüğü bir deneyde yaşlanmış kas hücrelerini yeniden gençleştirmeyi başardı. Kan yoluyla hücrelere protein, nükleik asit gibi bileşenleri taşıyan “hücre dışı vezikülleri” (extracellular vesicle / EV) temel alan tedavide genç farenin kanından toplanan Klotho adlı proteinin mRNA'sının EV'ler ile yoluyla yaşlı farenin kas hücrelerine ulaştırıldı. Böylece yaşlı farenin kas yapısı “gençleşti”. Buluşun yaşlıların tedavisi konusunda çığır açması bekleniyor.
Japonya / Osaka Üniversitesi, bunamaya bağlı beyinsel bozunumları (nöro-dejeneresyon) yavaşlatan bir burun spreyini insanlar üzerinde denemeye başladı. İki mevcut (ve ucuz) ilacın birleşiminden oluşan çözüm fareler üzerinde olumlu sonuç vermiş.
M. Serdar Kuzuloğlu
100'den fazla kripto içerik sitesinden derlenen özetler. (🇺🇸) https://t.co/mgwShARTkV
Kapanış Notları
Bu hafta Oksijen gazetesindeki sayfamda Covid-19 salgınında gündemdeki ağırlığını hiç kaybetmeyen aşı meselesinin çok önemli (ancak gündeme pek gelmeyen) bir ayrıntısına değindim.
Bilimsel kurum ve yapıların Coronavirus hakkındaki veri ve bulguları ilgili ve gönüllü herkese açması sayesinde tarihte görülmedik bir hızla geliştirilen Covid-19 aşılarının tamamı neden patentle korunuyor? Geliştirmek için kamu kaynaklarından milyarlarca dolar destek aldığı devletlere, bizzat onların parasıla geliştirdiği aşıları ayrıca nasıl satabiliyor?
  • Haftanın Tortusu'nu her Pazar saat 10:00'da bir e-posta bildirimi eşliğinde almak isterseniz bu sayfadaki forma e-posta adresinizi yazmanız yeterli.
  • Destek olmak isteyenler için bir Patreon sayfamız, arşiv taraması yapacaklar içinse basit fakat işe yarar bir arama motorumuz olduğunu da hatırlatmış olayım.
  • Bu bültenden faydalanacağını düşündüğünüz arkadaşlarınız varsa lütfen https://bulten.mserdark.com/ adresini onlarla da paylaşın.
Haftaya Pazar günü saat tam 10:00'da yeniden görüşebilmek ümidiyle. 🙋‍♂️
Bu konuyu sevdin mi? Evet Hayır
M. Serdar Kuzuloğlu
M. Serdar Kuzuloğlu @mserdark

Gözümüzden kaçanların izini sürmeye, kaydını tutmaya çalışan bir haftalık bülten.

Abonelikten çıkmak için buraya tıkla.
Bu bülteni yönlendirirseniz ve beğenirseniz, abone olabilirsiniz: buraya.
Created with Revue by Twitter.
İstanbul / Türkiye.