Dünya Halleri: 239
16 - 22 Şubat 2026 tarihleri arasındaki kayda değer gelişmeler.
Bu hafta yoğunluktan ne Oksijen gazetesindeki sayfamı, ne de podcast bölümünü yapabildim. Bunun yarattığı vicdani azabı bültene yüklenerek gidermeye çalıştım. Ama blogumda ilginç bir konu sizi bekliyor: Bir senede 200 aşk romanı yazarak köşeyi dönen bir kadın yazar. Sırrını tahmin ettiniz mi?
Haydi başlayalım.
🌍 Genel Gündem
Bir parola yöneticisi kullanıyor musunuz bilemiyorum. Mutlaka kullanın. Ben çok uzun zamandır ücretli bir çözüm ile ilerliyorum fakat dilerseniz ücretsiz birçok seçenek de var (Şahsi tavsiyem ücretsiz Proton Pass fakat sanıyorum web sitesi Türkiye’den engelli. Siz bir yolunu bulursunuz.)
Ek bilgi: En basit tanımıyla bu uygulamalar sizden bir ana parola belirlemenizi istiyor. Ardından mevcut ve sonradan eklenecek tüm parolaları kendisi saklıyor. Gerektiğinde size ana parolayı sorup onayladıktan sonra, site ya da uygulamada kendisi dolduruyor. Tüm diğer cihazlarınızla eşzamanlı (Türklerin daha sevdiği bir tabirle “senkronize”) hale getiriyor. Yeni bir tanesini oluşturmanız gerektiğinde son derece güçlü parolalar üretiyor. Dolayısıyla bir daha hiçbir parolayı hatırlamak zorunda kalmıyorsunuz. Her yerde aynı parolayı kullanma tehlikesinden de kurtuluyorsunuz. Bu uygulamaların tek marifeti parola saklamak da değil. Kredi kart bilgilerinizi ve benzeri tüm dijital dosyalarınızı da benzer şekilde koruyor ve her cihazınızdan erişilebilir hale getiriyor.
Bu uzun girizgahın sebebine gelince: Şimdiye dek parola yöneticilerinin hepsi “bizim hiçbirinizin bilgilerine erişimimiz yok” diye kendini pazarlıyordu. Ancak ETH Zürich ve USI Lugano üniversitelerinin konuyla ilgili araştırması, durumun her zaman öyle olmayabileceğini ortaya koydu. Örneğin Bitwarden uygulamasında “hesap kurtarma” ya da “grup paylaşımı” açıkken sahte anahtarlarla tüm verilere erişilme ihtimali var. LastPass’te kullanıcı parolası sıfırladığı zaman saldırgan tarafı süper yöneticinin anahtarlarını doğrulama gerektirmeden alabiliyor. Dashlane ve 1Password de benzer açıklara sahip. Özetle; uygulama ayarlarınıza dikkat edin ve güçlü bir ana parola kullanın. Hiçbir şeyin asla güvencede olmadığı, garip bir dönemdeyiz. Uzun süre hayatta kalmanın sırrı malum 👇
2025 yılını 1,15 trilyon dolar büyüklüğe ulaşan Suudi Arabistan Varlık Fonu’nun oyun sektörüne yönelik yatırımlarından önceki sayılarda sıkça bahsetmiştim. Fon yönetimi bu hafta sürpriz bir kararla ikinci büyük ortağı olduğu ve Grand Theft Auto, NBA 2K, Red Dead Redemption ve Civilization gibi birçok başarılı oyunun geliştiricisi “Take-Two Interactive” şirketindeki payını “Savvy Games Group”a devretme kararı aldı.
Meta CEO’su Mark Zuckerberg ve Apple CEO’su Tim Cook, bu hafta ABD’de çocuk yaştaki kullanıcıların güvenliğine yönelik üç eyalette açılan davalarla bağlantılı ifade verdi. Los Angeles’ta görülen (YouTube ile birlikte yargılandığı) davada hakim karşısına çıkan Zuckerberg’e Instagram’daki güzellik filtreleri ve şirketin büyüme hedeflerinin gençlerin ruh sağlığının önüne geçip geçmediği soruldu. Zuckerberg ithama “Hiç olur mu, ben çocukları çok önemserim” mealinde bir yanıt verdi. West Virginia’da yargılanan Apple ise uçtan uca kriptolu altyapısı yüzünden çocuk pornografisini kolaylaştırmakla suçlanıyor (Biz de abarttık ama kremasını abarttık). Bu davaların sonucu, dünya genelinde milyarlarca kullanıcıyı etkileyecek.
Adlarını anmışken atlamayalım; Meta bu yıl ilk akıllı saatini piyasaya sürmeye hazırlanıyor. “Malibu 2” kod adıyla geliştirilen ürün tahmin edeceğiniz yeteneklerin yanısıra “Meta AI” adlı yapay zeka (YZ) asistanını kullanacak. En büyük avantajlarından biriyse, hem Apple hem de Android ekosisteminde çalışabilmesi olacak.
🧑🏻💻 Dünyayı Saran Ağ
2,5 milyarı aşkın kullanıcısıyla internetin en büyük video platformu YouTube’un reklam engelleyicilerle amansız mücadelesi sürüyor. 2026’da 18 milyar dolar abonelik geliri hedefleyen mecranın bu haftaki güncellemesinde reklam engelleyici kullananlar yorumları göremez (ve yazamaz) hale geldi.
SpaceX’in uydulardan internet erişimi sunan iştiraki Starlink, Vietnam’da faaliyet izni aldı.
Türkiye’de Getir şirketinin yemek teslimat operasyonunu 325 milyon dolara satın alarak gündeme gelen Uber, Avrupa’da da hizmet ağını genişletiyor. Şirket sözcüsü Çekya, Yunanistan, Romanya, Avusturya, Danimarka, Finlandiya ve Norveç’te de benzer bir süreçte olduklarını açıkladı.
Avrupa Birliği, Çin merkezli e-ticaret platformu “Shein” hakkında soruşturma başlattı. Şirket puan ve ödül sistemi ve bildirim bombardımanı ile bağımlılık yaratan tasarıma sahip olmakla ve yasa dışı ürünlerin satışına aracılık etmekle suçlanıyor.
Yukarıdaki gelişmedeki en ilginç ayrıntı, “bağımlılık yaratan tasarım” meselesi. Instagram, TikTok gibi mecralardan aşina olduğunuz “sonsuz / ölümüne kaydırma” (doom scrolling) olarak anılan ve saatlerce ekran başında kalmanıza sebep olan bu yöntem, Avrupa Birliği’nin mücadele listesinin başına yerleşmiş halde. Avrupa Komisyonu bunu “Dijital Hizmetler Yasası”nın tasarım mimarisini düzenleyen bölümünün ihlali olarak tanımlıyor. “Kesinlikle haksız” diyemeyeceğim fakat devletlerin arayüz tasarımına müdahale edeceğini hayal bile edemezdim.
Avrupa’dan devam edelim. Çocukların sosyal medya kullanımını yasaklamaya hazırlanan ülkelere Almanya da ekleniyor. Taslak metinde 14 yaşından küçüklere sosyal medya tamamen yasaklanırken, 14 - 16 arasındakilere seçici içerik gösterimi şartı yer alıyor.
Ek bilgi: Çocukların ruh sağlığını ve zihinsel gelişimini korumayı hedefleyen bu düzenlemelerin en umulmadık sonucu, geçtiğimiz Aralık ayında çocuklara sosyal medya kullanım yasağı getiren Hindistan’da kendini gösterdi. 12, 14 ve 16 yaşındaki (sosyal medya bağımlısı) üç kızkardeş, babalarının sosyal hesaplarına erişimi engellemesi sebebiyle 4 Şubat’ta dokuzuncu kattaki evlerinin balkonundan atlayarak yaşamlarına son verdi.
Tuhaf bir gelişmeyle bu başlığı kapatalım. ABD Başkanı Donald Trump, ifade ve bilgi alma / yayma özgürlüğü adına internette yasaklanan her tür içeriği yayımlayacak “Freedom” adlı bir web sitesi kurdu. Henüz hizmete geçmedi fakat takipte olacağım. Sansürlü Epstein belgelerinin, Gazze katliamı bulgularının da yer alacağından kesinlikle şüphe etmiyorum 🤐. Make Internet Free Again!
🤖 Yapay Zeka Gündemi
Hindistan, küresel çapta beklenmedik katılıma sahne olan bir YZ zirvesi gerçekleştirdi. “AI Impact Summit” (YZ Etki Zirvesi) adlı etkinlikle sektörün liderleri ve çok sayıda devlet yöneticisi yer aldı. Katılımcılar arasında yer alan Google, Microsoft ve Amazon, ülkeye toplamda 68 milyar dolar yatırım taahhüdünde bulundu. 300’den fazla şirketin ve 250 bin ziyaretçinin buluştuğu zirvede Başbakan Narendra Modi, YZ’nin “herkes için refah ve mutluluk” getireceğini belirtti.
Ek bilgi: Zirvede en dikkat çeken anlardan biri, Başbakan Modi’nin 13 teknoloji liderini sahneye davet ederek el ele tutuşmasını istemesiyle yaşandı. OpenAI CEO’su Sam Altman, hemen yanına düşen en büyük rakiplerinden Anthropic’in CEO’su Dario Amodei’nin elini tutmamak için epey cambazlık yapmak durumunda kaldı (ve tutmadı!). Jeffry Epstein bağlantıları sebebiyle zorlu günlerden geçen Bill Gates ise tepkilerden çekinerek son anda katılmaktan vazgeçti.
Microsoft aynı etkinlik kapsamında “Küresel Güney” olarak adlandırdığı geri kalmış ve gelişmekte olan ülkelerdeki YZ erişimini sağlamak adına 50 milyar dolar yatırım yapacağını açıkladı.
Aynı düzlemde bir başka yatırım haberiyse Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Irak ortaklığındaki konsorsiyumdan geldi. 5 yılda tamamlanacak 700 milyon dolar bütçeli “WorldLink” projesi kapsamında karadan ve deniz altından geçecek fiber kablo ağıyla BAE, Irak üstünden Türkiye’ye bağlanacak. Amaç, Süveyş Kanalı’ndan geçen hatta alternatif oluşturarak YZ destekli veri merkezlerini daha erişilebilir kılmak.
ChatGPT’nin geliştiricisi OpenAI şirketine 100 milyar dolar yatırım taahhüdünde bulunan Nvidia, anlaşmayı 30 milyar dolar seviyesine indirdi.
ABD merkezli dev teknoloji şirketlerinin borsadaki kaybı sürüyor. Yılbaşından bu yana yüzde 17 gerileyen Microsoft’un kaybı 613 milyar doları aştı. Bu tutar Nvidia’da 89, Apple’da 256, Google’da 87 milyar dolar seviyesinde. En ağır hasar alanlardan biriyse 450 milyar dolar ile Amazon. Kazananlar da var. Kıtlık alarmı veren çiplerin baş üreticileri TSMC ve Samsung.
Vekil YZ (Agentic AI) fırtınasının en popüler ürünü OpenClaw’un ve geliştiricisi Peter Steinberger’in ilginç öyküsüne geçen hafta yer vermiştim. Bu hafta OpenAI, Steinberger’ı transfer ettiğini duyurdu.
Ek bilgi: OpenAI’ın YZ destekli donanımlarını geliştiren ekibinin 200 kişiyi aştığı söyleniyor. İddialar 200 - 300 dolar aralığında bir akıllı hoparlör ve akıllı gözlük üzerine. Fazlasıyla rekabetçi seçenekler.
Microsoft, üçlü doğrulama mantığıyla çalışan ve yapay zeka ile geliştirilmiş her tür içeriği tespit edebilen bir çözüm geliştirdi. 60 farklı kombinasyonu test eden ve silinemez dijital izler kullanan “Dijital Rembrandt Standardı” başlıklı yapı, yakın geleceğin hakikat arayışında en ihtiyaç duyulan bileşenlerinden biri olabilir.
🧑🏻🔬 Keşif, İcat ve İnovasyonlar
Akıllı ve insansı (humanoid) robotlardan bahsetmediğimiz bir sayı mümkün değil. Yine Çin’den bir başka gelişmeyle karşınızdayım. Ülkenin bahar festivali kapsamında sahne alan Unitree Robotics’in G1 ve H2 modelleri Kung-Fu gösterisiyle çıtayı bir seviye daha yukarı taşıdı. İzliyoruz.
“Neiry” adlı bir Rus girişimi, taktığı beyin implantıyla güvercinleri “biyolojik dron”a dönüştürdü. Bu eklentiyle kuşun uzaktan kumanda ile istenen rotada uçması sağlanabiliyor (bu vesileyle güvercinlerin günde yaklaşık 480 km uçabildiğini öğrendim). Şirketin CEO’su Alex Panov, buluşun sadece sivil amaçlarla kullanılacağını açıkladı ve ben gayet ikna oldum.
Alex Ksendzovsky ve Jon Pomeraniec adlı iki beyin cerrahı, çiplerde kullanılan silikon mimarisinin yerine beyin hücrelerini kullanacak bir yapı geliştirerek 25 milyon dolar yatırım aldı. Beynin enerji verimliliği açısından silikona kıyasla milyarlarca kat verimli olduğunu savunan “Biologic Blackbox” (biyolojik karakutu) sistemi, elektrot ızgarası üstünde büyütülen nöronları temel alıyor.
Dijital verilerimizin depolandığı mevcut çözümler hem ciddi enerji tüketiyor hem de fazlasıyla kırılgan. Microsoft her iki soruna çözüm getiren devrimsel bir keşif yaptı. Verilerin borosilikat tabanlı cam yüzeye lazer ile kazınmasını temel alan bu yapı, kaydedilen içeriği 10 bin yıl süreyle elektriğe ihtiyaç duymadan; her tür sıcaklığa, manyetik dalgaya ve neme dayanıklı halde bozulmadan depolayabiliyor.
Bu başlığı da motosiklet kullanıcılarına yönelik bir haberle bitirelim. IRID adlı girişim, güneş ve parlak ışıkta camı (vizörü) otomatik olarak kararan bir kask geliştirdi. Üstelik pilsiz. Şunu 2026 yılına dek neden kimse düşünmedi dersiniz?
Bu çabayı Patreon sayfam üzerinden maddi katkılarınızla destekleyebilirsiniz.
Haftaya yeniden görüşebilmek ümidiyle. 🙋♂️
Geldi